Ana sayfa Coğrafya Coğrafya

Coğrafya

38
0

Ülkenin yüzölçümü 1.648 bin kilometre karedir. Bu alan, Türkiyenin yaklaşık iki katıdır. İran toprağının sadece % 14ü ekilebilir durumdadır. Orman arazisi ise yüzölçümünün % 8i kadardır. Çöl benzeri tamamen verimsiz toprakları ise % 47 ve ekilemeyen toprakları % 14, kadardır. Ülkenin orta kısmındaki düzlükte iki büyük çöl alanı bulunur. Bunlar Desht-i Kebir (Büyük Tuz Çölü) ve Desht-i Lut (Lut Çölü) tur. Çöl alanları taşlık ve kumluktur, kimi yerleri küçük tepelerle kaplıdır ve nüfus yok denecek kadar azdır. Çöllerin bir ucu Zağros Dağlarına, bir ucu da Elbruz Dağlarına kadar uzanır.

Çöl bölgesinden ilginç bir fotoğraf :Dikkat ! Deve geçebilir, zaten deve geçmek üzere hazır.

Dağlar
İran coğrafyasında üç büyük dağ sırası bulunur. Azerbaycan bölgesinde: Sabelan Dağı isimli volkanik dağı da içeren Talish Sıradağları; Bendar Abbas şehrinden kuzeye doğru uzanan Zağros Dağları ve Türkmenistan sınırından başlayan Elbruz Dağları.

Ünlü Demavend Tepesi, 5.610 metre yüksekliği ile İranın en yüksek yeridir; Batılı ve Türk, birçok dağcı buraya tırmanmaya gelir.

Tahran şehir içinden görünen Zagros dağları

Nehir ve göller
İrandaki birçok nehir Basra Körfezine dökülür. Ayrıca Hazar Denizine dökülen nehirler de vardır. Hazar Denizi, dünyanın en büyük gölüdür ve Hazar Denizi ismiyle anılır. Büyüklüğü 370 bin km2dir. Bu denizi Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan, Rusya ve İran ortak olarak sahiplenmiştir.

İrandaki ikinci önemli göl, Urmiye ve Tebriz şehirleri arasındaki Urmiye Gölüdür. Büyüklüğü 600 km2 kadardır ve gölden tuz ve başka mineraller elde edilmekteydi.

Günümüzde bu gölün suyu iyice çekilmiş ve hemen hemen tamamen kurumuştur.

Denizler
Basra Körfezi ve Arap Denizi, İranın denize açılan kıyılarıdır. Basra Körfezindeki zengin petrol yatakları sayesinde İran, dünyanın en büyük petrol üreticisi ülkeleri arasına girmiştir. Körfezde bulunan birkaç küçük adada kimse yaşamaz. İran, son yıllarda körfezdeki Geşm Adası ve Kişh Adasında vergisiz açık pazar bölgeleri oluşturmuştur. Dubaiye coğrafi yakınlığı nedeniyle bu adalarda hem turizm hem de ticaret önem kazanmıştır.

Çevre Sorunları
İranın iç turizm merkezi sayılabilecek olan Hazar Denizi sahilleri, büyük bir kıyı yağmasına uğramıştır. Deniz kenarı, Reştten Sari kentine kadar beton binalar ve tatil köyleriyle doludur.

Tahranda şehir içinde hava kirliliği, çok yüksek düzeydedir. Bu kirliliğin en önemli nedeni motorlu taşıt araçlarının yarattığı egzos gazlarıdır. Tahran, uzun zamandır doğal gazlı ısıtma sistemiyle ısıtılmaktadır, bunun sonucunda ısınma nedeniyle oluşan herhangi bir kirlilik sorunu yaşanmaz.

Tahranın sırtını yasladığı Elbruz dağları, şehrin su ihtiyacını rahatça karşılamaktadır. Hatta,
kuzeydeki yüksek yerlerden başlayarak yapılmış olan üzeri açık su kanalları ile şehrin güneyine kadar giden bir su akışı sağlanmıştır. Bu su, içilebilecek kadar temizdir. Tahran halkı, bu suyu korumakta, asla çöp atmamakta ve kirletmemektedir. Doğal bir klima etkisi yapan ve ortamı da rahatlatan bu su kanalları sistemi, dünyada eşsizdir. Üzerlerinin açık olması nedeniyle araçların park etmelerinde ve yayaların yürüyüşlerinde sorun yaratsa da Tahranlılar bu su kanallarından vazgeçmezler.
Basra Körfezindeki petrol üretimi ve petrol taşımacılığının yarattığı çevre sorunları ise petrol sızıntıları, denize ham petrol karışması ve tanker gemilerinin yarattığı sorunlar olarak sıralanabilir.
Hazar Denizinde yoğun bir çevre kirlenmesi sorunu yaşanmaktadır. Azerbaycan devleti Hazar denizinin kuzeyinde petrol üretimi yapmaktadır. Bu üretim sırasında oluşan kirlilikten dolayı İran ve Azerbaycan devletleri arasında sorunlar yaşanmaktadır.

Ana Sayfa

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here